EpitomeBooks

Dec 09 2020 50 mins 44

جایی برای شنیدنِ درباره‌ی کتاب‌ها بارها پیش اومده که دلمون می‌خواد بشینیم یه گوشه‌ی دنج و ساکت و بدون دغدغه کتابی که دوست داریم رو بخونیم، اما یا وقتشو نداریم یا اون گوشه دنج و خلوت رو پیدا نمی‌کنیم. خیلی وقتا هم پیش اومده که یه کتاب رو دیدیم و به نظرمون جالب اومده اما نه نویسنده‌اش رو می شناختیم نه مترجمشو و شک داشتیم بخونیمش یا نه. من سعی کردم با راه انداختن این پادکست یه کمی به این خواسته پاسخ بدم. EpitomeBooks جاییه برایِ شنیدنِ درباره‌ی کتاب‌هایی که می‌خونم و دوست دارم. من اینجا تلاش می‌کنم که هر دو-سه هفته یکبار متنی درباره‌ی یک کتاب به همراه پادکست صوتی‌اش رو قرار بدم.








































اپیزود بیست و هشتم: این هم مثالی دیگر
Dec 18 2019 51 mins  
اپیزود بیست و هشتم: خلاصه کتاب «این هم مثالی دیگر» نوشته دیوید فاستر والاس با ترجمه معین فرخی. درباره اپیزود: من دو دلیل برای انتخاب این کتاب داشتم اولیش ژانر جستار روایی بود، کتاب به شدت خواندنی، لذت بخش و یه جور حس شناور بودن و رهایی به خواننده میده که مشابه‌اش رو دقیقا میشه تو خوندن رمان‌های خوب دید. این ژانر کمک میکنه نویسنده دیدگاه خودش رو به مسئله با دیدی شخصی شده بیان کنه، دیدی که شاید خلاف دید غالب جامعه‌اس. والاس تو جستارهای این کتاب زوایای مجهولی از زندگی روزمره رو برامون باز میکنه و شرح میده که ما در نگاه اول نه اونا رو می‌بینیم و نه بهشون توجهی داریم. این دقیقا همون جاییه که این پادکست قصد داره بهش برسه، یعنی کتاب‌هایی رو معرفی کنه که این دید در اونها وجود داره، کتاب‌هایی که نویسنده‌اش مسائل رو جوری دیده که دیگران ندیدن یا از زاویه‌ای دیگه نوری به مسئله تابونده که دیگرانِ قبل از خودش نکردن و با اینکارش ما رو درگیر نگاهی جدید، زاویه‌ای جدید و برداشتی جدید از مسئله کرده. اما دلیل دوم انتخاب این کتاب نزدیکی فوق‌العاده زیاد والاس به آلبر کاموست. والاس مفاهیمی رو مطرح میکنه که عینا توسط کامو مطرح شدن. من درباره این نزدیکی بین کامو و والاس تو بررسی جستار اول کتاب به تفضیل صحبت می‌کنم.







اپیزود بیست و پنجم: کامو از تولد تا بیگانه
Nov 05 2019 68 mins  
اپیزود بیست و پنجم: بخش اول از ویژه‌نامه پادکست که در اون به زندگی و آثار آلبر کامو می‌پردازیم. درباره اپیزود: کامو که بعد از سال‌های ابتدایی دهه ۵۰ تا مرگ تراژیکش دچار انزوا و تنهایی شده بود، بعد از دهه ۷۰ دوباره با اقبال رو به رشد مردم مواجه میشه، اقبالی که تا همین امروز هم ادامه داره، برای مثال زندگینامه مشهور کامو سال ۱۹۹۶ منتشر میشه و پرفروش میشه یا اثر جالب دیگه‌ای که درباره رابطه کامو و سارتر توسط رونالد آرونسون نوشته شده تو سال ۲۰۰۵ منتشر شده و اینا نشون میده کامو نه تنها برای من تو این گوشه دنیا بلکه برای خیلی‌ها هنوز مهمه، چون امتحانشو پس داده و پیش‌بینی‌هاش درست از کار دراومده و به نظر من کسی میتونه از بزنگاه‌های تاریخی جون سالم به در ببره که انسان باشه، کامو انسان بود و خودش رو وقف انسان کرده بود و تا وقتی انسان هست مسائلی که کامو مطرح کرده، مطرح و قابل بحثه.


اپیزود بیست و چهارم: جامعه‌شناسی
Oct 10 2019 45 mins  
اپیزود بیست و سوم: خلاصه کتاب «چرا سفر می‌کنید؟» نوشته سیروس علی نژاد. درباره اپیزود: آدم به هر چیزی که علاقه داشته باشه احتمالا نام بزرگان و فعالای اون رشته به گوشش خورده، منم که کتاب و مطالعه یکی از علاقمندیامه با دیدن اسم ایرج افشار و همایون صنعتی‌زاده ترغیب شدم که کتاب رو بخرم، این کتاب ثمره چندین سال کار روزنامه‌نگاری و مصاحبه‌هاییه که سیروس علی‌نژاد وقتی تو فصلنامه سفر و تو مجله زمان کار میکرده انجام داده و شامل ۱۱ مصاحبه‌اس با اهالی فرهنگ و قلم که خیلی هم اهل سفر بودن. چون کتاب یه روال منطقی داره و تکه تکه است ممکنه این پادکست کمی شلخته به نظر برسه پس پیشاپیش اگه کمی مطالب به نظرتون ناپیوسته رسید عذرخواهی می‌کنم ولی شنیدن تجربیات این عزیزان ارزشش رو داره، علی‌نژاد این مصاحبه‌ها رو تو سال‌های ۷۰ تا ۷۹ انجام داده و تو یادداشت ابتدای کتاب می‌گه: «در این دوره و در این مجلات با کسانی گفت‌وگو می‌کردم و می‌کردیم که به سفرهای بسیار دست زده بودند. تعداد آن گفت‌وگوها زیاد است که پاره‌ای از آن‌ها را، که خیال می‌کنم به خواندن دوباره می‌ارزد، در این کتاب گرد آورده‌ام.» کتاب با یه یادداشت و یه مقدمه از سیروس علی‌نژاد شروع میشه، علی‌نژاد تو مقدمه کتاب کمی درباره سفر و انواع اون و کمی هم درباره سفرنامه‌نویسی میگه و معتقده که سفرنامه نویسی برعکس اونچه در غرب رواج داره، در ایران و فرهنگ شرقی زیاد رواج نداشته، و به همین علت ما از نسل‌های قبلیمون و سیر و سفرهاشون و تفکراتشون اغلب بی اطلاعیم و هر اونچه که از اوضاع و شرایط گذشته کشورمون میدونیم اغلب از سفرنامه‌نویسی دیگران به ما رسیده مثلا علی نژاد با استناد به رساله دکتری محمد اسدیان میگه فقط ۲۵۰ سفرنامه توسط فرانسوی‌ها درباره سفر به ایران نوشته شده و این درحالیه که تعداد کل سفرنامه‌های خودمون ۱۹۷ تاس که عمده‌اش هم در زمان قاجار نوشته شده.


اپیزود بیست و سوم: چرا سفر می‌کنید؟
Sep 17 2019 46 mins  
اپیزود بیست و سوم: خلاصه کتاب «چرا سفر می‌کنید؟» نوشته سیروس علی نژاد. درباره اپیزود: آدم به هر چیزی که علاقه داشته باشه احتمالا نام بزرگان و فعالای اون رشته به گوشش خورده، منم که کتاب و مطالعه یکی از علاقمندیامه با دیدن اسم ایرج افشار و همایون صنعتی‌زاده ترغیب شدم که کتاب رو بخرم، این کتاب ثمره چندین سال کار روزنامه‌نگاری و مصاحبه‌هاییه که سیروس علی‌نژاد وقتی تو فصلنامه سفر و تو مجله زمان کار میکرده انجام داده و شامل ۱۱ مصاحبه‌اس با اهالی فرهنگ و قلم که خیلی هم اهل سفر بودن. چون کتاب یه روال منطقی داره و تکه تکه است ممکنه این پادکست کمی شلخته به نظر برسه پس پیشاپیش اگه کمی مطالب به نظرتون ناپیوسته رسید عذرخواهی می‌کنم ولی شنیدن تجربیات این عزیزان ارزشش رو داره، علی‌نژاد این مصاحبه‌ها رو تو سال‌های ۷۰ تا ۷۹ انجام داده و تو یادداشت ابتدای کتاب می‌گه: «در این دوره و در این مجلات با کسانی گفت‌وگو می‌کردم و می‌کردیم که به سفرهای بسیار دست زده بودند. تعداد آن گفت‌وگوها زیاد است که پاره‌ای از آن‌ها را، که خیال می‌کنم به خواندن دوباره می‌ارزد، در این کتاب گرد آورده‌ام.» کتاب با یه یادداشت و یه مقدمه از سیروس علی‌نژاد شروع میشه، علی‌نژاد تو مقدمه کتاب کمی درباره سفر و انواع اون و کمی هم درباره سفرنامه‌نویسی میگه و معتقده که سفرنامه نویسی برعکس اونچه در غرب رواج داره، در ایران و فرهنگ شرقی زیاد رواج نداشته، و به همین علت ما از نسل‌های قبلیمون و سیر و سفرهاشون و تفکراتشون اغلب بی اطلاعیم و هر اونچه که از اوضاع و شرایط گذشته کشورمون میدونیم اغلب از سفرنامه‌نویسی دیگران به ما رسیده مثلا علی نژاد با استناد به رساله دکتری محمد اسدیان میگه فقط ۲۵۰ سفرنامه توسط فرانسوی‌ها درباره سفر به ایران نوشته شده و این درحالیه که تعداد کل سفرنامه‌های خودمون ۱۹۷ تاس که عمده‌اش هم در زمان قاجار نوشته شده.



اپیزود بیست و دوم: اقتصاد تحریم نفت
Aug 21 2019 30 mins  
اپیزود بیست و دوم: خلاصه کتاب «اقتصاد تحریم نفت» نوشته پاتریک کلاسن، سیروس ساسان‌پور، کامران دادخواه، محمدقلی مجد و محمد نمازی با ترجمه بهرنگ رجبی. درباره اپیزود: درباره جنبش ملی نفت و حوادث بعد از اون که منجر به کودتای ۲۸ مرداد شد کتاب‌های بسیاری نوشته شده و منابع زیادی موجوده، که دو تا از این منابع رو تو همین پادکست می‌تونید پیدا کنید، یکی تراژدی تنهایی نوشته کریستوفر دوبلگ و دیگری کودتا نوشته یرواند آبراهامیان. اما در عمده این کتاب‌ها و منابع یا به عملکرد اقتصادی دولت مصدق اشاره‌ای نشده و یا خیلی کم و به ندرت مورد بررسی قرار گرفته. همونطور که در پیش درآمد پادکست گفتم، اینجا هم ما شاهد دید صفر و صدی به کارنامه اقتصادی دکتر مصدق هستیم. مثلا موسی غنی‌نژاد در گفتگو با شرق میگه: «هیچ ابتکاری در دوران دولت دکتر مصدق و اطرافیان او دیده نشد. اصطلاح اقتصاد بدون نفت را حتی در یک مورد قبل از آن نمی‌شود پیدا کرد. وقتی تحریم شروع شد دور و بری‌های دکتر مصدق گفتند نفت بلای سیاه است و تحریم موهبت است. اما نتیجه آن بود که به مردم فشار آمد و مردم ناراضی شدند و بحران‌های سیاسی اقتصادی و اجتماعی شکل گرفت. درآمدهای ارزی ما کاهش پیدا کرد، اقتصاد دچار بحران شدید شد و به نارضایتی سیاسی، اجتماعی و اقتصادی مردم انجامید و مردم این نارضایتی را در روز ۲۸ مرداد نشان دادند.» در مقابل اما طرفدارای مصدق کارنامه مصدق رو بدون ایراد می‌بینن و میگن توی اون شرایط کار بهتری نمی‌شد کرد و هر کاری که مصدق کرده بهترین کاری بوده که میشد کرد.


اپیزود بیست و یکم: افسوس نمی‌خوریم
Aug 07 2019 36 mins  
اپیزود بیست و یکم: خلاصه کتاب «افسوس نمی‌خوریم» نوشته باربارا دمیک با ترجمه مینا جوشقانی و حسین شهرابی. درباره اپیزود: حرف و حدیث درباره کره‌شمالی زیاده و اگه تو اینترنت چرخی بزنین کلی مطلب و عکس از تاریکی در شب کره‌شمالی و قوانین عجیب و غریبی که تو اون کشور وجود داره رو می‌تونین پیدا کنین مثل قانون خون آلوده یا قانون مجازات سه نسل و قوانینی از این دست. این کتاب علاوه بر اینکه ما رو با این قوانین عجیب و غریب بیشتر آشنا می‌کنه و چگونگی پیاده‌سازیشون رو شرح میده، تاثیر این قوانین رو رو مردم عادی هم نشون میده و در حقیقت اصلا دنبال همینه، یعنی روایت‌گر زندگی مردم عادی‌ایه که تو این شرایط و با این قوانین قراره زندگی کنن و اینکه این زندگی قراره چه شکلی باشه. افراد طرف مصاحبه خانم دمیک عمدتا ساکن شهر چونگجین بودن، شهر چونگجین سومین شهر پرجمعیت کره‌شمالیه که در زمان امپراطوری کره به عنوان تبعیدگاه استفاده می‌شده، بعد از سلطه ژاپن بر کره در اوایل قرن بیستم به دلیل وجود معادن سنگ آهن استخراج نشده، شهر چونگجین از اهمیت ویژه‌ای برخوردار شد و به شهر آهن معروف شد. دمیک خودش استدلال میکنه ترجیح دادم کسانی که باهاشون مصاحبه می‌کنم متعلق به این شهر باشن چون اولا اطلاعات درباره این شهر بسیار کمه و حکومت کره‌شمالی اجازه بازدید از این شهر رو به خارجیا نمیده و دوما اگه همه اهالی یه شهر باشن تصویر دقیق‌تری از زندگی مردمای کره‌شمالی به دست میاد و تفاوت فرهنگی خیلی روی روایت‌ها تأثیر نمیذاره.


اپیزود بیستم: اعتقاد بدون تعصب
Jul 25 2019 60 mins  
اپیزود بیستم: خلاصه کتاب «اعتقاد بدون تعصب» نوشته پیتر برگر و آنتون زایدرولد با ترجمه محمود حبیبی. درباره اپیزود: نیچه مرگ خدارو اعلام کرد اما قبل از نیچه و در عصر روشنگری، متفکرین و روشنفکرایی بودن که بی‌صبرانه منتظر مرگ دین بودن، دین توهمی بزرگ دونسته می‌شد که باعث پیدایش خرافات و وحشتناک‌ترین جنایت‌ها شده بود. در عصری که عقل به چراغ راه انسان تبدیل شده بود جایی برای توهم دین وجود نداشت، متفکرین گمان می‌کردن که با کمک عقل می‌تونن به یه روش عاری از خطا برای فهم جهان برسن و از اون مهمتر پشتوانه‌ای برای اخلاق به دست بیارن. تلاش‌های این متفکرین منجر به ایجاد علم جامعه‌شناسی شد. جامعه‌شناسی مدرن با سردمداری مارکس، امیل دورکم و ماکس وبر به وجود اومد، این سه متفکر با تمام اختلاف نظرهای عمیقی که با هم داشتن توی این دیدگاه با هم مشترک بودن که با گسترش مدرنیته، دین دچار زوال تدریجی در جامعه و ذهن افراد میشه که به نظریه سکولاریزاسیون معروف شد. اما بعد از جنگ جهانی دوم، نه‌تنها دین ضعیف نشد بلکه با قدرت بیشتری پا به عرصه اجتماع و ذهنیت افراد گذاشت، این جنبش دینی مورد اشاره کتاب شاید برای ما که تو ایران زندگی می‌کنیم ملموس نباشه و معتقد باشیم که حداقل تو کشور ما داره برعکسش اتفاق میفته و نقش دین داره روز به روز کمرنگ‌تر میشه، اما در بازه زمانی مورد اشاره کتاب انقلاب ۵۷ ایران که یه انقلاب با محوریت دین بود اتفاق افتاد که در نهایت هم منجر به استقرار یه حکومت دینی تو ایران شد. نویسنده‌ها مثال‌های بیشماری از این احیای دینی در کشورهای اسلامی، مسیحی، یهودی و حتی بودایی میارن و معتقدن بغیر از دو استثنا یکی در اروپای غربی و مرکزی و دومی در طبقه‌ای کوچیک از روشنفکران سکولار، دین مورد اقبال عموم قرار گرفته و جنبش‌های دینی در حال گسترشه.


اپیزود نوزدهم: نیایش چرنوبیل
Jul 11 2019 43 mins  
اپیزود نوزدهم: خلاصه کتاب «نیایش چرنوبیل، رویدادنامه آینده» نوشته سوتلانا آلکسیویچ با ترجمه الهام کامرانی. درباره اپیزود: ما تو این کتاب با خرده داستانا طرفیم و روی دیگه ماجرا رو می‌بینیم، روایت‌های مردم عادی بعد از حادثه رو می‌خونیم، اینکه چی به سرشون اومده، چه چیزهایی رو از دست دادن و چجوری با این فاجعه مواجه شدن. مردمی که از خشکی و خشم روزگار جون به در برده بودن و الان چیزی رو تجربه می‌کردن که قبل از اونا هیچ بشری مشابه اون رو تجربه نکرده بود. این حادثه برای بلاروس کوچیک با جمعیت ۱۰ میلیون نفری فاجعه‌ای ملی بود. خود بلاروسی‌ها اصلا نیروگاه اتمی نداشتن. بلاروس مثل گذشته کشوریه متکی به کشاورزی با جمعیتی که عمده‌شون ساکن روستاها هستن. تو سالهای جنگ جهانی دوم، فاشیستهای آلمانی، تو بلاروس ۶۱۹ روستا رو همراه با ساکنانش به کل نابود کردند. بلاروس، بعد از حادثه چرنوبیل، ۴۸۵ روستا و آبادی رو از دست داد: از این تعداد ۷۰ روستا برای همیشه در زمین مدفون شدند. بر اساس شواهد موجود، سطح بالای تابش یونیزان، ۲۹ اوریل (سه روز بعد از حادثه) در لهستان، آلمان، اتریش و رومانی، ۳۰ آوریل در سویس و شمال ایتالیا، ۱ و ۲ می در فرانسه، بلژیک، هلند، بریتانیا و شمال یونان و ۳ می در اسراییل، کویت و ترکیه ثبت شد. مواد گازی و سبک رها شده تو ارتفاع بالا در سطح جهان گسترش پیدا کرد: اونا ۲ می تو ژاپن، ۴ می تو چین، ۵ می تو هند و ۵ و ۶ می تو ایالات متحده آمریکا و کانادا ثبت شدن. کمتر از یه هفته زمان لازم بود تا چرنوبیل مسئله همه دنیا بشه.





اپیزود هفدهم: اینترنت با مغز ما چه می‌کند؟
Jun 09 2019 77 mins  
اپیزود هفدهم: خلاصه کتاب «اینترنت با مغز ما چه می‌کند؟» نوشته نیکلاس کار با ترجمه محمود حبیبی. درباره اپیزود: مک‌لوهان که مجلس‌گرم‌کن خوبی هم بود، استعداد خوبی تو ساختن جملات قصار داشت، یکی از این جملات قصار مک‌لوهان که خیلی سر زبون‌ها هم افتاد این بود: «رسانه همان پیام است.» نکته‌ای که اغلب درباره این جمله قصار فراموش میشه اینه که مک‌لوهان فقط درباره قدرت دگرگون کننده‌ی فناوری‌های ارتباطی جدید صحبت نمی‌کرد بلکه درباره خطرات این قدرت هم به ما هشدار می‌داد. مک‌لوهان معتقد بود که هروقت رسانه‌ی جدیدی ظهور می‌کنه، مردم ابتدا اسیر محتوایی میشن که این رسانه در اختیارشون میذاره مثل خبرهایی که تو روزنامه می‌خونن، یا موسیقی‌هایی که از رادیو می‌شنون یا برنامه‌هایی که تو تلویزیون می‌بینن. وقتی مردم درباره خوبی یا بدی رسانه صحبت می‌کنن در واقع بحث اصلیشون درباره محتوای رسانه است، طرفدارای رسانه از اطلاعات و محتویات جدید استقبال می‌کنن و اون رو نشونه دموکراتیزه کردن فرهنگ می‌دونن و مخالفا هم با دلایلی به همون اندازه درست بی‌معنایی و حماقت موجود در محتویات جدید رو رد می‌کنن و اون رو نشونه ساده‌سازی بیش از حدِ فرهنگ می‌دونن، اینترنت جدیدترین این رسانه‌هاست. طرفدارای اینترنت رسانه‌ی جدید رو شروع عصر طلایی دسترسی به اطلاعات می‌دونن و مخالفا ظهور این رسانه رو آغاز عصر تاریکِ پر از ابتذال و خودشیفتگی تعبیر می‌کنن. اما بحث درباره محتوای یک رسانه به ایدئولوژی و سلایق شخصی آدما برمی‌گرده و بحث‌ها در این‌باره همیشه به بن‌بست رسیده و دیدگاه‌ها افراطی شده و حملات جنبه شخصی به خودشون گرفته. اما نکته‌ای که طرفدارا و مخالفا از اون غافل موندن، همون چیزیه که مک‌لوهان گفته بود: «در بلند مدت اهمیت محتوای رسانه در تأثیری که بر نحوه تفکر و عملکرد ما می‌گذاره به مراتب از خودِ رسانه کمتره.»


اپیزود شانزدهم: مسئله دست‌های آلوده
May 16 2019 29 mins  
اپیزود شانزدهم: خلاصه کتاب مسئله دست‌های آلوده نوشته نوشته س. آ. ج. کودی C.A.J Coady با ترجمه مریم خدادادی درباره اپیزود: مسئله دست‌های آلوده یعنی چی و قراره درباره چی صحبت کنه؟ تا حالا به این فکر کردین که آیا رهبرای سیاسی اجازه دارن برای رسیدن به خیری بزرگ برای جامعه یا اجتناب از فجایع، اصول اخلاقی رو زیر پا بگذارن؟ مثلا آیا ترومن رییس جمهور وقت آمریکا اجازه داشت برای تموم کردن جنگ جهانی دوم اصول اخلاقی رو زیر‌پا بگذاره و رو هیروشیما و ناکازاکی بمب اتم بندازه و باعث مرگ ۲۲۰ هزار غیرنظامی بشه؟ این سئوال و سئوال‌هایی شبیه این که مثال‌های بیشتری از اون رو در ادامه می‌شنویم، مسئله‌ای رو مطرح می‌کنه که به مسئله دست‌های آلوده معروفه، این مسئله‌ای ایده‌ای رو مطرح می‌کنه که به موجب اون عمل سیاسی درست گاهی ممکنه در تعارض با اصول اخلاقی قرار بگیره. منشا این تفکر و ایده رو به ماکیاولی نسبت میدن اما عمده توجه به این مسئله در سال‌های اخیر مدیون نوشته‌های مایکل والزره که نوشته‌هاش تحت تأثیر ماکیاولی و ماکس وبر بوده و ما تو این کتاب بیشتر با نظریات و تئوری‌های همین آقای والزر سروکار داریم.


اپیزود پانزدهم: جستارهایی درباره تئوری توطئه در ایران
May 06 2019 38 mins  
اپیزود پانزدهم: خلاصه کتاب جستارهایی درباره‌ی تئوری توطئه در ایران نوشته یرواند آبراهامیان، احمد اشرف و محمدعلی همایون کاتوزیان با ترجمه محمدابراهیم فتاحی درباره اپیزود: اندیشمندان اجتماعی ایران سعی کردند تعاریف خودشون رو از تئوری توطئه ارائه بدن مثلا صادق زیباکلام تئوری توطئه رو نداشتن اعتقاد یا باور نکردن شکل ظاهری رویدادهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی تعریف می‌کنه یا یرواند آبراهامیان که در این اپیزود بیشتر دربارش صحبت می‌کنیم تئوری توطئه رو اینطور تعریف می‌کنه که در تئوری توطئه تصور بر اینه که ایران صحنه‌ایه که بازیگراش از طرف قدرت‌های خارجی کنترل می‌شن و نقشی که بر عهده گرفته‌ان یا کلماتی که به زبون میارن هم از خارج تعیین شده. انگار که این قدرت‌های خارجی قادر مطلق و کاملا مسلط و واقف به همه جریانات هستن. نتیجه باور کردن این دیدگاه‌ها اینه که تحولات سیاسی اساسا اصالت چندانی ندارن و اتفاقات به طور طبیعی به وجود نمیان و محصول اراده قدرت یا قدرت‌های خارجی هستن و در نتیجه توطئه باوران به جای ریشه‌یابی و تجزیه و تحلیل مسائل اجتماعی به دنبال عوامل پشت پرده می‌گردن.




اپیزود سیزدهم: فلسفه سیاسی
Apr 08 2019 71 mins  
اپیزود سیزدهم: خلاصه کتاب فلسفه سیاسی نوشته دیوید میلر با ترجمه بهمن دارالشفایی @bahman.daroshafaei . درباره اپیزود: آقای دیوید میلر در این کتاب سعی کرده به صورت ساده و همه فهم مفاهیم اصلی فلسفه سیاسی رو توضیح بده و باید بگم برخلاف خیلی از کتاب‌هایی که به این قصد نوشته شدن این کتاب در هدف خودش موفق شده. کتاب با شرح یه نقاشی شروع میشه که تفاوت حکومت خوب و بد رو نشون میده و میگه سیاست نقش مستقیمی تو زندگی ما داره و لازمه که یاد بگیریمش و درباره‌اش اطلاعات کسب کنیم. مفاهیمی که تو این کتاب درباره‌شون بحث میشه، عدالت، عدالت اجتماعی، آزادی، نوع حکومت و مفاهیم اساسی فلسفه سیاسی است. این کتاب از سری کتاب‌های مجموعه مختصر و مفیده که نشر ماهی منتشرش کرد و ترجمه‌ایه از مجموعه very short introduction که توسط انتشارات Oxford منتشر شده و به قول مترجم این کتاب جز یکی از بهترین کتاب‌های این مجموعه است، توضیحات آقای دارالشفایی درباره این کتاب رو می‌تونید تو قسمت هفدهم همین پادکست با عنوان اینترنت با مغز ما چه می‌کند، بشنوید.



اپیزود دوازدهم: جامعه شناسی نخبه کشی
Mar 06 2019 45 mins  
اپیزود دوازدهم: خلاصه کتاب جامعه‌شناسی نخبه‌کشی نوشته علی رضاقلی. درباره اپیزود: جامعه‌شناسی نخبه کشی کتابی از علی رضاقلی دربارهٔ عملکرد نخبگان سیاسی و برخورد جامعه ایران با آنهاست. و برگرفته از سخنان دکتر علی شریعتی است. این کتاب عنوان پر خواننده‌ترین کتاب در حوزهٔ مطالعات سیاسی در سال ۱۳۷۷ ایران را به خود اختصاص داده است. این کتاب تحلیلی جامعه شناسانه از برخی ریشه‌های تاریخی استبداد و عقب ماندگی در ایران، را بیان می‌دارد. این کتاب نخستین بار در سال ۱۳۷۷ از سوی نشر نی منتشر شد و پس از آن بارها تجدید چاپ شد. نویسنده کتاب «جامعه‌شناسی نخبه کشی» در پی پاسخ‌گویی به این سؤال است که آیا تغییر و اصلاح در ساخت و بافت جوامع به دست نخبگان و از بالا انجام می‌شود یا بر اثر تحول در بستر اجتماعی و از پایین. این کتاب تحلیلی جامعه شناسانه از برخی ریشه‌های تاریخی استبداد و عقب ماندگی در ایران است و به این منظور نویسنده به تحلیل شرایط سیاسی، اجتماعی و فرهنگی زمان قائم مقام فراهانی، امیرکبیر و مصدق می‌پردازد. نگارنده با مدد جویی از شواهد تاریخی مطرح می‌کند که ساختار اقتصادی، سیاسی و اجتماعی ایران به گونه‌ای است که نخبگان سیاسی عملا برای اصلاح وضع موجود راه به جایی نمی‌برند چراکه جامعه تاب اصلاحات را نداشته و دست به نخبه کشی می‌زند. کتاب از چهار فصل تشکیل شده‌است. فصل اول به بررسی ویژگی فرهنگ اقتصادی ایران اختصاص دارد و مولف با سیری اجمالی در تاریخ ایران از دوره مغول تا قرن نوزدهم، درمی یابد که فرهنگ اقتصادی پانصد سال اخیر ایران، ویژگی‌های خاصی مانند وابستگی، مصرف‌زدگی و تسلیم تکنولوژی مدرن شدن دارد که کم و بیش ثابت مانده‌است. فصل‌های دوم تا چهارم نیز به بررسی موردی حکم فوق درخصوص قائم مقام فراهانی، امیرکبیر و مصدق پرداخته و نشان می‌دهد که چگونه ساخت کلی کشور تمایل به نخبه کشی داشته‌است.


اپیزود یازدهم: سرچشمه‌های دانایی و نادانی
Feb 20 2019 38 mins  
اپیزود یازدهم: خلاصه کتاب سرچشمه‌های دانایی و نادانی نوشته کارل ریمون پوپر با ترجمه عباس باقری. درباره اپیزود: این رساله‌ی کوچک، محتوی یکی از مهم‌ترین نظریه‌ها، و بهتر بگوییم محتوی لب‌لباب نظریات فلسفی پوپر در زمینه‌ی شناخت آگاهی و شناخت‌شناسی و ارزش و اعتبار نسبی فرضیه‌ها و تئوری‌های علمی و قابل ردبودن آن‌ها و عدم قاطعیت دانسته‌های بشری است؛ ضمن آن‌که، چون برای سخنرانی تنظیم‌شده به زبانی ساده‌تر از آثار دیگر او و طبعاً سودمندتر برای همگان به نوشته درآمده است. گفت‌وگو درباره‌ی نظریات پوپر، به‌ویژه هنگامی که این نظریه‌ها در زمینه‌ی علوم انسانی به‌کار می‌رود و بر جامعه‌های انسانی انطباق می‌یابد، گسترده و پردامنه است. تا آن‌جا که هیچ اندیشمندی نیست که از کنار حرف‌های او بی‌اعتنا بگذرد و عقایدش را نادیده انگارد و اما برای همگان کمترین سود خواندنِ آثار پوپر، به‌ویژه این کتاب کوچک اما پرمحتوا آمادگی برای «بازاندیشی» و تحمل «دگراندیشی» است.


اپیزود دهم: کودتا قسمت سوم
Feb 06 2019 59 mins  
اپیزود هشتم، نهم و دهم: خلاصه کتاب کودتا نوشته یرواند آبراهامیان با ترجمه محمد ابراهیم فتاحی. درباره اپیزود: در این سه اپیزود، ما با خلاصه کردن کتاب کودتا به کودتای ۲۸ مرداد پرداختیم. در قسمت اول این سه‌گانه به اوضاع اداره شدن نفت توسط شرکت نفت ایران و انگلیس پرداختیم، رویکرد استعماری و استثماری و نژادپرستانه مدیران انگلیسی بر این صنعت و کارگران ایرانی این صنعت شرح داده شد و اینکه چرا جو جامعه به سمت اخراج انگلیس از ایران چرخید و زمینه‌های ملی شدن نفت رو فراهم کرد در قسمت دوم از مذاکرات مصدق با شرکت نفت ایران و انگلیس، آمریکایی‌ها و طرح دعوای انگلیس در دیوان لاهه و شورای امنیت گفتیم و اینکه انگلیس به هیچ عنوان قصد پذیرفتن اصل ملی شدن نفت رو نداشت و وقت کشی می‌کرد تا مصدق سرنگون بشه. در قسمت سوم به کودتا پرداختیم، زمینه‌سازی‌ها و شراکت آمریکا در این کودتا و نقش عوامل داخلی و خارجی و اشتباهات مصدق و تندروی‌های اطرافیانش خصوصا فاطمی رو بررسی کردیم. آقای آبراهامیان با پرداختی موشکافانه به کودتای ۲۸ مرداد و زمینه‌های بوجود آمدنش و اشاره به نقش سفیر آمریکا در این کودتا دست به تهیه منبع مهمی درباره این واقعه زدند و این کودتا رو به عنوان نقطه آغاز دشمنی ایران و آمریکا به خوبی برجسته کردند.


اپیزود نهم: کودتا قسمت دوم
Jan 20 2019 38 mins  
اپیزود هشتم، نهم و دهم: خلاصه کتاب کودتا نوشته یرواند آبراهامیان با ترجمه محمد ابراهیم فتاحی. درباره اپیزود: در این سه اپیزود، ما با خلاصه کردن کتاب کودتا به کودتای ۲۸ مرداد پرداختیم. در قسمت اول این سه‌گانه به اوضاع اداره شدن نفت توسط شرکت نفت ایران و انگلیس پرداختیم، رویکرد استعماری و استثماری و نژادپرستانه مدیران انگلیسی بر این صنعت و کارگران ایرانی این صنعت شرح داده شد و اینکه چرا جو جامعه به سمت اخراج انگلیس از ایران چرخید و زمینه‌های ملی شدن نفت رو فراهم کرد در قسمت دوم از مذاکرات مصدق با شرکت نفت ایران و انگلیس، آمریکایی‌ها و طرح دعوای انگلیس در دیوان لاهه و شورای امنیت گفتیم و اینکه انگلیس به هیچ عنوان قصد پذیرفتن اصل ملی شدن نفت رو نداشت و وقت کشی می‌کرد تا مصدق سرنگون بشه. در قسمت سوم به کودتا پرداختیم، زمینه‌سازی‌ها و شراکت آمریکا در این کودتا و نقش عوامل داخلی و خارجی و اشتباهات مصدق و تندروی‌های اطرافیانش خصوصا فاطمی رو بررسی کردیم. آقای آبراهامیان با پرداختی موشکافانه به کودتای ۲۸ مرداد و زمینه‌های بوجود آمدنش و اشاره به نقش سفیر آمریکا در این کودتا دست به تهیه منبع مهمی درباره این واقعه زدند و این کودتا رو به عنوان نقطه آغاز دشمنی ایران و آمریکا به خوبی برجسته کردند.


اپیزود هشتم: کودتا قسمت اول
Jan 09 2019 42 mins  
اپیزود هشتم، نهم و دهم: خلاصه کتاب کودتا نوشته یرواند آبراهامیان با ترجمه محمد ابراهیم فتاحی. درباره اپیزود: در این سه اپیزود، ما با خلاصه کردن کتاب کودتا به کودتای ۲۸ مرداد پرداختیم. در قسمت اول این سه‌گانه به اوضاع اداره شدن نفت توسط شرکت نفت ایران و انگلیس پرداختیم، رویکرد استعماری و استثماری و نژادپرستانه مدیران انگلیسی بر این صنعت و کارگران ایرانی این صنعت شرح داده شد و اینکه چرا جو جامعه به سمت اخراج انگلیس از ایران چرخید و زمینه‌های ملی شدن نفت رو فراهم کرد در قسمت دوم از مذاکرات مصدق با شرکت نفت ایران و انگلیس، آمریکایی‌ها و طرح دعوای انگلیس در دیوان لاهه و شورای امنیت گفتیم و اینکه انگلیس به هیچ عنوان قصد پذیرفتن اصل ملی شدن نفت رو نداشت و وقت کشی می‌کرد تا مصدق سرنگون بشه. در قسمت سوم به کودتا پرداختیم، زمینه‌سازی‌ها و شراکت آمریکا در این کودتا و نقش عوامل داخلی و خارجی و اشتباهات مصدق و تندروی‌های اطرافیانش خصوصا فاطمی رو بررسی کردیم. آقای آبراهامیان با پرداختی موشکافانه به کودتای ۲۸ مرداد و زمینه‌های بوجود آمدنش و اشاره به نقش سفیر آمریکا در این کودتا دست به تهیه منبع مهمی درباره این واقعه زدند و این کودتا رو به عنوان نقطه آغاز دشمنی ایران و آمریکا به خوبی برجسته کردند.



اپیزود هفتم: در ستایش شرم
Dec 29 2018 39 mins  
اپیزود هفتم: خلاصه کتاب در ستایش شرم نوشته حسن قاضی مرادی. درباره اپیزود: در این کتاب، حسن قاضی مرادی درباره جامعه‌شناسی حس شرم در ایران صحبت می‌کنه، حسن قاضی مرادی درباره این کتاب و حس شرم در هفته‌نامه کرگدن شماره ۶۰ میگه: یکی از دلایلی که این موضوع را برای تحقیق انتخاب کردم، این است که فکرکردم در جامعه ما ابتلای به بی شرمی تشدید شده است. درواقع ما از احساس شرم که احساس پایه ای و مترقی است، دور افتاده ایم. اگر فرد و جامعه با این احساس دربیامیزند، می توانند هم خود و هم جامعه شان را تغییر دهند؛ اما چرا با این عنوان؟ پاسخ این که چرا باید شرم ستایش شود، بسته به این است که چه دریافتی از شرم داشته باشیم. از شرم دو دریافت سنتی و مدرن وجود دارد که توجه به تفاوت میان این دو روشنگر است. هر جامعه ای برای سامان دادن و تداوم بخشیدن به خودش نیاز دارد که نظام های اخلاقی بسازد. یک وجه از این نظام ها بر می گردد به رفتار و کردارهای نیک و بد انسان ها. در جامعه سنتی دریافتی که از شرم وجود دارد، ویژه همین جامعه است. جامعه مدرن تعریف خودش را از احساس شرم دارد. تمایز و تخالفی که میان احساس شرم در دو دریافت سنتی و مدرنش وجود دارد، ما را به این نتیجه می رساند که هر چند می توانیم به معنای سنتی شرم نگاه انتقادی داشته باشیم و حتی آن را طرد کنیم، اما وقتی به کارکرد احساس شرم در معنای مدرن آن پی ببریم، متوجه می شویم که نه تنها باید آن را بپذیریم، بلکه باید آن را برای زندگی فردی و اجتماعی ضروری بدانیم. اگر از این منظر به شرم نگاه کنیم، در می یابیم که شرم در معنای نوینش می تواند ستودنی باشد.


اپیزود ششم: افسانه سیزیف
Dec 18 2018 32 mins  
اپیزود ششم: خلاصه کتاب افسانه سیزیف نوشته آلبر کامو با ترجمه محمود سلطانیه. درباره اپیزود: این کتاب یکی از سه کتاب سه‌گانه پوچی کاموست، کامو این کتاب رو هم مثل بیگانه با یک جمله دراماتیک شروع میکنه: تنها یک مسئله جدی فلسفی وجود دارد و آنهم خودکشی است، داوری درباره اینکه زندگی ارزش زیستن دارد یا نه، پاسخ به این پرسش اساسی فلسفی است. کامو انتزاعیات در فلسفه رو رها می‌کنه و به اصل زندگی می‌پردازه و در ادامه میگه که تقابل ما با جهان پیرامون پوچه، یعنی جهان طوری خلق نشده که مناسب نیازهای انسان باشه یا به قول فروید سعادت ما غیرقابل دسترسه چرا که لذات هم از جانب خودمون محدود میشه چون هر چقدر در پی کسب لذت باشیم سلامتی و طول عمرمون کم میشه و هم از جانب جهان چون مجبور به رعایت و سرکوب یکسری اعمالمون در جامعه متمدن هستیم، اما فهم پوچی که به زعم کامو در خلال اینهمه تکرار روزمره یه روزی با چرا خودش رو نشون میده، چرا باید اینکارو بکنم؟ یا تا کی باید هر روز از خواب بیدار شم برم سرکار ناهار بخورم دوباره کار و بعد خونه، شام و خواب و دوباره روز بعد به همین شکل، پوچی یک جایی توی این سیکل خودش رو نشون میده، وقتی کاری برای انجام دادن نباشه. اما کامو میگه فهم این پوچی تازه اول راهه.


اپیزود پنجم: جستارهایی در باب عشق
Dec 05 2018 47 mins  
اپیزود پنجم: خلاصه کتاب جستارهایی در باب عشق نوشته آلن دوباتن با ترجمه گلی امامی. درباره اپیزود: آلن دوباتن در این کتاب ما رو با یه تجربه عشقی روبرو می‌کنه، اینکه چطور و کاملا اتفاقی با کسی آشنا میشیم و در یک آن بهش دل می‌بندیم و رابطه رو شروع می‌کنیم، مراحل صمیمی‌تر شدن، همخونه شدن، زندگی کردن کنار هم و درگیر همدیگه شدن رو قدم به قدم که خودش با کلوئه جلو میره، برامون شرح میده. معمولا داستان‌های عشقی وقتی عاشق به معشوق میرسه تموم میشه اما ما اینجا با کتابی روبرو هستیم که این رسیدنه تو صفحات اولیه کتاب اتفاق میفته و بعدشه که مهمه، چجوری کنار اومدن با تفاوت‌ها، با عادات و اخلاقیاته که مهمه. این کتاب سعی داره به سوالایی جواب بده مثل اینکه میشه بدون وجود داشتن کسی که دوستش داریم ادامه بدیم؟ یا چطور میشه اصلا عاشق کسی میشیم؟ یا اصلا عشق چیه؟ بدون عشق میشه زندگی کرد؟ دوباتن در خلال تعریف از رابطه‌اش جا‌به‌جا به تناسب موقعیت از تفکرات و آثار فیلسوفان و تجربیات فکری خودش برای توضیح شرایط استفاده کرده، این کتاب به شدت خواندنی است.


اپیزود چهارم: تراژدی تنهایی
Nov 27 2018 75 mins  
اپیزود چهارم: خلاصه کتاب تراژدی تنهایی نوشته کریستوفر دوبلگ با ترجمه بهرنگ رجبی. درباره اپیزود: عنوان اصلی این کتاب قهرمان ایرانی است، مترجم بنا به دلایلی این عنوان رو مناسب خواننده ایرانی ندونسته و عنوان تراژدی تنهایی رو انتخاب کرده، این کتاب صرفا زندگینامه سیاسی مرحوم مصدق نیست و تقریبا کل زندگی مصدق رو در برمیگیره و ماجراهای کمتر شنیده و خوانده شده از مصدق رو نقل می‌کنه، مثل ماجرای رابطه‌اش با رنه ویلار فرانسوی و ماجرای مریض شدن خدیجه دخترش که از عشق بابا مریض میشه، بابایی که به دست رضاخان و افرادش به تبعید فرستاده میشه، داستان عشقش به همسرش و هزار و یک داستان ریز و درشت دیگه. این کتاب با نثر روان و شوخی که داره بسیار خواندنی و جذابه و سعی کرده روایتی کمتر غرضمند رو به زندگی مصدق داشته باشه. ما به این نگاه نسبتا بی‌طرفانه نسبت به شخصیت‌های تاریخیمون سخت نیازمندیم، چرا که باعث میشه بزرگانمون رو فارغ از حب و بغض بشناسیم و درک کنیم.


اپیزود سوم: غروب بت‌ها
Nov 05 2018 32 mins  
اپیزود سوم: خلاصه کتاب غروب بت‌ها نوشته فردریک ویلهلم نیچه با ترجمه داریوش آشوری. نیچه در این کتاب به جنگ تمامی بت‌های جاودانه میره، بت نماد تمامی تفکرات، ایده‌ها و اخلاقیاتیه که روح بشر رو مسموم کرده. نیچه در این کتاب تمامی فلسفه خودش رو خلاصه کرده، از سقراط شروع میکنه و اخلاقیات سقراطی رو به باد انتقاد میگیره و یکی یکی تمامی فیلسوفانی که مروج اخلاقیات مسیحی بودن رو مورد نقد و بررسی قرار میده با نثر موجز و سهمگینش و ترجمه اساطیری داریوش آشوری به عظمت درک ما از این کتاب کمک بسیار کرده. بعد از شکستن بت‌ها، نیچه از معدود کسانی میگه که تفکر اصیل و مطابق با زندگی انسانی داشتند و در آخرین بخش کتاب با عنوان پتک سخن می گوید نیچه شعری از هوراس رومی را نقل می‌کنه که عیناً اینجا میارم: “چرا چنین سخت؟ زغال سنگ به الماس چنین گفت: مگر ما خویشان نزدیک نیستیم؟ چرا چنین نرم؟ برادران، من از شما چنین می‌پرسم: مگر شما برادران من نیستید؟ چرا چنین نرم؟ چنین سست و تسلیم؟ چرا رد و انکار در دل های شما چنین بسیار است؟ چرا سرنوشت در نگاه‌های شما چنین کم؟ و اگر نخواهید سرنوشت باشید و سرسخت، چه گونه توانید روزی هم‌پای من فتح کرد؟ و اگر سختی شما نخواهد برق زند و بدرد و ببُرد، چگونه توانید روزی هم‌پای من آفرید؟ زیرا آفرینندگان همه سخت‌اند و سعادت در نظر شما این باد که هزاره‌ها را چنان در چنگ بفشارید که موم را. سعادت نگاشتن خواست هزاره‌هاست نگاشتنی همچون نگاشتن بر مفرغ، بر سخت‌تر از مفرغ، بر اصیل‌تر از مفرغ. تنها اصیل‌ترینان یکپارچه سخت‌اند. برادران، من این لوح نو را بر فراز شما می‌نهم: سخت شوید!”







No review available yet...